Zihinsel Yetersizlik / Engellilik


Zihinsel Yetersizlik / Engellilik

Tanımı

Zihinsel engellilik; genel zihinsel yetenekleri olan ve iki alanda işleyişi etkileyen problemleri içerir:
1. Entelektüel işlevsellik: Öğrenme, problem çözme, yargılama gibi.
2. Uyarlanabilir işlerlik: İletişim ve bağımsız yaşama gibi günlük yaşam aktiviteleri.
Zihinsel yetersizlik, nüfusun yaklaşık %1’ini etkiler ve bu bireylerin yaklaşık %85’inin hafif zihinsel engeli vardır. Zihinsel engellilik teşhisine sahip olma ihtimali kadınlara oranla erkeklerde daha yüksektir.
Zihinsel yetersizlik; hafif (çoğu zihinsel engelli birey bu kategoride),orta veya ağır olarak tanımlanır. Zihinsel engelliliğin semptomları, çocuklukta veya ergenlikte başlar. Dil veya motor becerilerindeki gecikmeler iki yaşına kadar görülebilir. Hafif düzeyde zihinsel engellilik, okul yaşına kadar tespit edilemeyebilir.

Teşhisi

Zihinsel yetersizlik, hem entelektüel hem de uyarlanabilir işlevlerdeki sorunlarla tanımlanır. Teşhis için sınav, IQ testi ve diğer standartlaştırılmış testler kullanılır. Aile üyeleri, öğretmenler veya bakıcılardan bilgiler alınır.
Değerlendirmede şu üç alan önemlidir:
1. Kavramsal: Dil, okuma, yazma, matematik, muhakeme, bilgi, bellek.
2. Sosyal: Empati, sosyal yargı, iletişim becerileri, kuralları takip etme ve arkadaşlıklar edinme ve bunları koruma becerisi.
3. Pratik: Kişisel bakım, iş sorumlulukları, para yönetimi, spor, evde veya okulda düzenlemeler ve iş görevleri gibi alanlarda bağımsızlık.

Nedenleri

Zihinsel engelliliğin birçok farklı nedeni vardır. Genetik sendrom ile ilişkili olabilir. Menenjit, boğmaca veya kızamık gibi bir hastalıktan sonra gelişebilir. Çocukluk döneminde kafa travması sonucu olabilir veya kurşun ve cıva gibi toksinlere maruz kalmadan kaynaklanabilir.
Zihinsel engelliliğe katkıda bulunabilecek diğer faktörler: Beyin hasarları veya hastalıkları, annenin hastalığı ve çevresel etkiler. Alkol, uyuşturucu veya diğer toksinler. Doğum ve doğuma ilişkin çeşitli olaylar, gebelik sırasında enfeksiyon ve yeterli oksijen almama gibi doğumdaki sorunlar da katkıda bulunabilir.

Tedavi

Zihinsel yetersizlik, yaşam boyu süren bir durumdur. Bununla birlikte erken ve devam eden müdahale, işleyişi iyileştirir ve kişinin hayat boyu gelişmesini sağlar. Teşhis yapıldıktan sonra, bireyin güçlü yönlerine ve ihtiyaçlarına odaklanılır. Zihinsel yetersizliği olan bireyler doğru destekle, başarılı ve üretken roller üstlenebilir.

Eşlik Eden Koşullar

Down sendromu, fragile X sendromu, serebral palsi, epilepsi, DEHB, otizm spektrum bozukluğu, öğrenme güçlüğü gibi bazı genetik, zihinsel, nörogelişimsel, tıbbi veya fiziksel koşullar zihinsel yetersizliğe eşlik eder. Depresyon ve anksiyete bozuklukları sık görülür. Doğru teşhis ve tedavi önemlidir.

Ebeveynlere Öneriler

Çocuğunuzun engeli hakkında bilgi edinin. Çocuğunuzun öğrenmesi yavaş olabilir, sabırlı olun. Bağımsız hareket etmesi ve sorumluluk alması için onları cesaretlendirin. Sosyal aktivitelere katın ve fırsatlar oluşturun.

Eğitimleri

Bu çocukların eğitim amaçları aşağıdaki alanları içermektedir:
Akademik beceriler (okuma, yazma, matematik gibi), temel sağlık ve temizlik alışkanlıkları, sosyal beceriler, uygun benlik kavramı, iş becerileri, vatandaşlık görevleri.
Erken çocukluk eğitimi ise şu becerileri içermektedir:
Sessiz bir biçimde oturma ve yetişkini izleme, işitsel ve görsel uyaranları ayırt etme, verilen emirleri yerine getirme, dili geliştirme, kaba ve ince kas devinimini geliştirme, öz bakım becerileri, grup etkinliklerinde yaşıtlarıyla karşılıklı ilişkilerde bulunma.