Özel Öğrenme Güçlüğü / Bozukluğu


Özel Öğrenme Güçlüğü / Bozukluğu

Tanımı

Özgül öğrenme güçlüğü veya özel öğrenme bozukluğu olarak da adlandırılan özel öğrenme güçlüğü; çocuğun okuma, yazılı anlatım ya da matematik becerisinin yaş, zeka ve eğitim seviyesine göre olması gerekenden belirgin düzeyde geride olması durumudur. Gerilik, bu üç alandan birinde yaşanabileceği gibi hepsinde de yaşanabilir.
Genellikle okul çağında fark edilen gelişimsel bir bozukluktur. Okuma, yazma ve matematik de dahil olmak üzere önemli akademik becerilerde öğrenmeye engel problemleri içerir.
Özel öğrenme bozukluğu, zihinsel yetersizlik değildir. Eğitim eksikliğinin veya zayıf öğretimin bir sonucu değildir. En önemli güçlükler arasında; okuma, okuduğunu anlama, yazma, imla, matematik, hesaplama ve problem çözme yer alır. Bu becerilerle ilgili zorluklar, diğer konularda sorunlara neden olabilir.
Tedavi edilmediğinde; düşük akademik başarı, düşük benlik saygısı, okulu bırakma, psikolojik sıkıntı ve genel ruh sağlığının kötü olması gibi kişinin yaşamı boyunca etkili olabilecek problemlere neden olabilir.

Teşhisi

Özel öğrenme güçlüğü tanısı koymak için, bir kişi aşağıdaki alanlardan en az birinde zorluk çekmelidir. Semptomlar, en az altı ay devam etmelidir.
1. Zorlu okuma (Yanlış, yavaş veya çok çaba ile okuma)
2. Okuduğunu anlama zorluğu
3. Yazım zorluğu
4. Yazılı anlatımla ilgili zorluklar (Örneğin; dilbilgisi, noktalama işaretleri veya organizasyon sorunları)
5. Sayı kavramlarını, sayıları veya hesaplamayı anlamada güçlük
6. Matematiksel akıl yürütme ile ilgili zorluk (Örneğin; matematik kavramlarını uygulama veya matematik problemlerini çözmede zorluk)
Özel öğrenme bozukluğu şiddette değişiklik gösterebilir:
1. Hafif: Bir veya iki akademik alanda öğrenme ile ilgili bazı zorluklardır; ancak telafi edebilir.
2. Orta: Öğrenme ile ilgili önemli zorluklardır ve uzmanlık, özel eğitim veya destek hizmetleri gerektirir.
3. Şiddetli: Öğrenim ile ilgili ciddi zorluklardır ve çeşitli akademik alanları etkiler. Uzmanlık ve yoğun öğretimi gerektirir.

Çeşitleri

Disleksi: Okuma sorunlarıdır. Okuma doğruluğu, okuma oranı veya akıcılık ve okuduğunu anlama ile ilgili zorlukları içerebilir. Kelime tanıma, kod çözme ve yazımla ilgili öğrenme zorluklarını ifade eder.
Disgrafi: Yazılı anlatımla ilgili problemlerdir. Yazım, dilbilgisi ve noktalama ile ilgili zorlukları ve yazılı ifadenin netliğini veya düzenlenmesini içerebilir. El yazısı ile ilgili zorlukları tanımlamak için kullanılan bir terimdir.
Diskalkuli: Matematik ile ilgili problemlerdir. Sayı duyusu zorlukları, matematik terimlerini ezberleme güçlükleri, matematik hesaplamaları ile matematik akıl yürütme veya problem çözmedeki sorunları içerebilir. Matematik terimlerini öğrenme ve matematik hesaplamaları yapmakta zorlukları tanımlamak için kullanılan bir terimdir.
Sözel Olmayan Öğrenme Güçlüğü: Okuduğunu anlamada güçlükler, matematik becerilerinde güçlükler, soyut kavramları anlamada ve ifade etmede güçlükler, el-göz koordinasyon sorunları, kendine özgü stereotipik el yazısı, aşırı somut, kuralcı ve esnek olmayan bakış açısı, sözel olmayan iletişimi, mimikleri ve jestleri anlamada güçlükler ve sosyal becerilerde yetersizlikler görülmektedir.

Özellikleri

Öğrenme bozukluğu olan bir kişinin, akademik becerileri yaşının çok altındadır ve okulda, işte veya günlük yaşamdaki aktivitelerinde sorunlar yaşar.
Özel öğrenme bozukluğu olan çocuklar, okul öncesi dönemlerinde; dikkat sorunu, dil veya motor becerilerde gecikmeler yaşarlar. Öğrenme zorluklarının çoğu ilkokul yıllarında görülür. Ancak, bazı öğrenme zorlukları daha sonraya kadar belirgin olmayabilir. Özel öğrenme bozukluğu ancak örgün eğitim başladığında teşhis edilebilir.
Özel öğrenme bozukluğu olan okul çağındaki çocuklar; harfleri tanıyamaz ve yazamaz, kelimeleri hecelere ayırmakta zorlanabilirler. Harfleri sesle bağdaştırmakta zorluk çekebilir, yavaş ve yanlış okuyabilir ve yazım ya da matematik terimleri ile ilgili zorluklar yaşayabilirler.
Ergenler ve yetişkinler, yavaşça ve çok çaba sarf ederek okumaya devam edebilirler ve yazma, okuma, anlama, matematiksel problem çözme konularında problemler yaşayabilirler. Ergenler ve yetişkinler okuma ya da aritmetik gerektiren aktivitelerden kaçınabilirler.
Öğrenme güçlüğünde, okuma bozukluğu (disleksi) en yaygın olanıdır. Öğrenme bozukluğu tanısı alanların tahminen yüzde 70 ile 80'i disleksiye sahiptir.
Özel öğrenme güçlüğü, erkeklerde daha yaygındır. Ailede özel öğrenme güçlüğü olan varsa, bozukluğa sahip olma riski daha yüksektir. Öğrenme güçlüğü olan kişilerin yaklaşık üçte birinde aynı zamanda dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) vardır.

Tanılama

Öğrenme bozukluğu tanısı, tek bir bilgi kaynağına dayanmamaktadır. Tanı için bireyin tıbbi ve aile öyküsü, gözlem, mülakatlar, öğrenme güçlüğü tarihi, okul raporları, eğitim ve psikolojik değerlendirmeler ve standart testler kullanılır.

Ebeveynlere Öneriler

Çocuk, aldığı notlar üzerinden değil; harcadığı çaba ve çalışması üzerinden değerlendirilmelidir.
Özgül öğrenme güçlüğünün eğitimle tedavisi mümkündür. Eğitsel tedavi yavaş ilerleyen ve zamanla sonuç alınan bir tedavi şeklidir. Bunun için sabırlı olunması gerekmektedir. Uzman bir personel tarafından sağlanan eğitimle çok daha iyi sonuçlar alınmaktadır. Özgül öğrenme güçlüğünde motivasyonun önemi büyüktür.

Tedavisi

Erken müdahale, öğrenme bozukluğu olan kişiler için önemlidir. Sorunlar erken tespit edilirse tedavi daha etkili olur. Özel öğrenme bozukluğu öncelikle özel eğitim hizmetleri ile tedavi edilir.

Merkezimizde Yapılan Çalışmalar

Merkezimiz, öğrenme bozukluğu olan çocukların; okuma, yazma, matematik ve diğer becerilerini geliştirmelerine yardımcı olmaktadır. Çalışmalarımız; sistematik, yoğun, bireyselleştirilmiş eğitimi içermektedir.
Merkezimizde; yapılandırılmış, hedeflenmiş ve fonolojik farkındalığı olan, kod çözme becerilerini uygulayan, anlama ve akıcılığı ele alan stratejiler kullanılmaktadır. Ayrıca özel öğretim teknikleri, görsel teknikler ve bellek çalışmaları da etkin bir şekilde kullanılmaktadır.